ባለሥልጣኑ የገበያውን ፍትሐዊነትና ግልጽነት የሚቆጣጠር የመንግሥት አካል ነው። ዋና ዓላማውም የባለሀብቶችን (የእርስዎን) መብት መጠበቅ እና ሕገ-ወጥ አሰራሮችን መከላከል ነው።

የካፒታል ገበያ ማለት ኩባንያዎች አክሲዮን ወይም ቦንድ በማውጣት ከህዝብ ወይም ከተቋማዊ ባለሀብቶች ገንዘብ ማሰባሰብ የሚችሉበት ሲሆን የሚሰባሰበውም ገንዘብ አዳዲስ ፕሮጀክቶችን ለመጀመር፣ የስራ እንቅስቃሴን ለማስፋፋት፣ ቴክኖሎጂን ለማሻሻል እና ተጨማሪ የስራ ዕድሎችን ለመፍጠር ያግዛል። መንግስትም በቦንድ ሽያጭ አማካኝነት ለመሰረተ ልማት ፕሮጀክቶች፣ ለመንገድ፣ ለኤሌክትሪክ፣ ለውሃ እና ለሌሎች የህዝብ አገልግሎት ስራዎች ፋይናንስ ማግኘት ይችላል። በሌላ በኩል ባለሀብቶች በካፒታል ገበያ በመሳተፍ ቁጠባቸውን በትርፍ የሚያድጉ የኢንቨስትመንት አማራጮች ላይ ማዋል ይችላሉ። ከአክሲዮን የትርፍ ክፍፍል (Dividend) ወይም ከዋጋ ጭማሪ ትርፍ ማግኘት ሲችሉ፣ ከቦንድ ደግሞ በወለድ መልክ ተመላሽ ገቢ ያገኛሉ።

በአጠቃላይ የካፒታል ገበያ ዋና ዓላማ በሀገር ውስጥ ያለውን ቁጠባ ወደ ምርታማ የኢንቨስትመንት ዘርፎች በማዘዋወር የኢኮኖሚ እድገትን ማጠናከር፣ የኩባንያዎችን መስፋፋት መደገፍ፣ የስራ ፈጠራን ማበረታታት እና የፋይናንስ ስርዓቱን ግልፅነትና ተደራሽነት ማሳደግ ነው።

የአክሲዮን ድርሻ ማለት በአንድ ኩባንያ ውስጥ ያለ የባለቤትነት ድርሻ ነው። አክሲዮን የሚገዛ ሰው በዚያ ኩባንያ ውስጥ ባዋለው አክስዮን መጠን ተመጣጣኝ የባለቤትነት መብት ያገኛል። ይህም ማለት ባለአክሲዮኑ በኩባንያው ሀብት፣ ትርፍ እና አስተዳደር ላይ በያዘው ድርሻ መጠን ሕጋዊ መብትና ጥቅም እንዲኖረው ያደርጋል።

አክሲዮን የሚገዛ ሰው “ባለአክሲዮን” ወይም “ባለድርሻ” ተብሎ ይጠራል። ባለአክሲዮኑ በኩባንያው ውስጥ በያዘው የአክሲዮን መጠን መሰረት የትርፍ ክፍፍል (Dividend) ሊያገኝ ይችላል፣ እንዲሁም በጠቅላላ ጉባኤዎች ድምጽ የመስጠት እና ተጨማሪ አክስዮኖችን ድርጅቱ ለገበያ ሲያቀርብ በቅድሚያ የመገዛት መብት፣ በኩባንያው አስተዳደር ላይ ተሳትፎ የማድረግ መብት ይኖረዋል፡፡

ከኢትዮ ቴሌኮም እና መሰል ድርጅቶች አክስዮን የገዙ ባለአክስዮኖች ህጋዊ የሆኑና በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን ፍቃድ ያገኙ አክስዮኖችን ስነድ ሙዓለንዋይ ለማገበያየት ፈቃድ በተሰጣችው አገበያዮች አማካኝነት ባለአክስዮኖች ያላቸውን ድርሻ መሸጥ፣ መግዛት እንዲሁም ያላቸውን የአክስዮን መጠን ማስተዳደር ይችላሉ።

አክሲዮን ለመግዛት ወይም ለመሸጥ ባለአክሲዮኑ በመጀመሪያ በተፈቀደ ብሮከር ወይም አገበያይ ዘንድ የግብይት ሂሳብ (Trading Account) መክፈት ይጠበቅበታል። ከዚያ በኋላ አክሲዮን ለመግዛት ወይም ለመሸጥ ትዕዛዝ ለብሮከሩ ይሰጣል። ብሮከሩም በገበያው ውስጥ ገዢና ሻጭን በማገናኘት ግብይቱ እንዲፈጸም ያደርጋል።

ባለአክሲዮኖች በዚህ ሂደት ያላቸውን የአክሲዮን መጠን መከታተል፣ ተጨማሪ አክሲዮን መግዛት፣ ወይም ያላቸውን ድርሻ በሙሉ ወይም በከፊል መሸጥ ይችላሉ። እንዲሁም የአክሲዮን ዋጋ በገበያ ሁኔታ፣ በኩባንያው አፈጻጸም እና በባለሀብቶች ፍላጎት መሰረት ስለሚለዋወጥ የመሸጫና የመግዣ ዋጋ በገበያ ይወሰናል።

ባለአክሲዮኖች በማንኛውም ጊዜ ከአክሲዮናቸው ጋር በተያያዘ ጥያቄ፣ ማብራሪያ ወይም በአክሲዮን አስተዳደር ሂደት ላይ ማንኛውም እክል ከገጠማቸው፣ በተቋማችን የባለአክሲዮኖች ጉዳይ የሚከታተለውን የስራ ክፍል በአካል በመቅረብ ወይም በድህረ ገጽ፣ በስልክ እና በሌሎች የመገናኛ አማራጮች በመጠቀም አገልግሎት ማግኘት ይችላሉ። የስራ ክፍሉም ባለአክሲዮኖች በተገቢው መረጃ እንዲደገፉ፣ ጥያቄዎቻቸው በአግባቡ እንዲመለሱ እና የአክሲዮን አስተዳደር ሂደታቸው በቀላሉ እንዲከናወን አስፈላጊውን ድጋፍ ያደርጋል።

ባለአክሲዮኖች ስለ ተቋማችን የስራ እንቅስቃሴ፣ የፋይናንስ አፈጻጸም፣ አዳዲስ ፕሮጀክቶች፣ የአክሲዮን ጉዳዮች እና ሌሎች ተያያዥ መረጃዎችን ለማወቅ የተቋማችንን ድህረ ገጽ በመጎብኘት መረጃ ማግኘት ይችላሉ። በድህረ ገጹ ላይ “Investor Relations” ወይም “የኢንቨስተር ግንኙነት” ተብሎ በተዘጋጀው ክፍል ውስጥ በመግባት ለባለአክሲዮኖች የሚጠቅሙ የተለያዩ መረጃዎችን እና ማስታወቂያዎችን ማየት ይችላሉ።

በዚህ ክፍል ውስጥ የኩባንያው ዓመታዊ ሪፖርቶች፣ የፋይናንስ መግለጫዎች፣ የጠቅላላ ጉባኤ ማስታወቂያዎች፣ የትርፍ ክፍፍል መረጃዎች፣ አዳዲስ የኢንቨስትመንት እቅዶች እና ለባለአክሲዮኖች አስፈላጊ የሆኑ ሌሎች መረጃዎች በተደራጀ ሁኔታ ይቀርባሉ።

የኩባንያው ባለአክሲዮን ከሆኑ በኋላ በጠቅላላ ጉባኤ (General Assembly) ላይ የመሳተፍ መብት ይኖርዎታል። ጠቅላላ ጉባኤው የኩባንያው ከፍተኛ ውሳኔ ሰጪ አካል ሲሆን፣ ባለአክሲዮኖች በኩባንያው አስተዳደር፣ በፋይናንስ አፈጻጸም እና በወደፊት እቅዶች ላይ ውይይት ለማድረግና ውሳኔ ለመስጠት የሚሳተፉበት መድረክ ነው።

ኩባንያው የጠቅላላ ጉባኤውን ቀን፣ ቦታ፣ ሰዓት እና አጀንዳ በኢትዮጵያ የንግድ ህግ እና በሚመለከታቸው ደንቦች መሰረት በቅድሚያ በይፋ ያሳውቃል። ይህ ማስታወቂያ በድህረ ገጽ፣ በመገናኛ ብዙሃን ወይም በሌሎች ሕጋዊ የማሳወቂያ መንገዶች ሊቀርብ ይችላል።

ባለአክሲዮኖች በጉባኤው ላይ በአካል በመገኘት መሳተፍ እንዲሁም በሕጋዊ ተወካይ (Proxy) አማካኝነት መወከል ይችላሉ። በጉባኤው ላይ ባለአክሲዮኖች የድምጽ መስጠት፣ ጥያቄ ማቅረብ፣ ሀሳብ መስጠት እና በአጀንዳ ላይ በሚቀርቡ ጉዳዮች ላይ ውሳኔ ለመስጠት መብት አላቸው።

በተጨማሪም በጠቅላላ ጉባኤው ውስጥ የኩባንያው ዓመታዊ ሪፖርት፣ የፋይናንስ መግለጫዎች፣ የትርፍ ክፍፍል ጉዳዮች፣ የቦርድ ሹመቶች እና ሌሎች አስፈላጊ የኩባንያ ውሳኔዎች ይመረመራሉ እና ይፀድቃሉ።